ПДФ Штампа Eл. пошта

Heliks Nebula


Slika dobijena kombinacijom slika sa NASA – inog STSpitzer i
Galaxy Evolution Explorer (GALEX)
.
Heliks maglina (NGC 7293) je udaljena 650 svetlosnih godina i nalazi se u sazvežđu Vodolije. Tipičan je primer iz klase objekata poznatih kao planetarne magline. Otkrivena je u 18. veku.
Planetarne magline su ostaci zvezda koje su nekada izgledale kao naše Sunce. Ove zvezde provode najveći deo svog života pretvarajući vodonik u helijum u reakcijama nuklearne fuzije u svojim jezgrima. Proces fuzije obezbeđuje svetlost i toplotu koju dobijamo od našeg Sunca. Naše Sunce će se transformisati u planetarnu maglinu u eksploziji koja će mu se dogoditi za oko pet milijardi godina.

Kada ponestane vodonika kao goriva za reakciju fuzije, zvezda posegne za helijumom kao izvorom goriva od kojeg nastaje teži miks ugljenika, azota i kiseonika. Na kraju, kada se i helijum iscrpi, zvezda umire i izbacuje svoje spoljašnje gasovite slojeve ostavljajući iza sebe kao potomka malo, toplo i gusto jezgro koje se zove beli patuljak. Beli patuljak je veličine Zemlje, ali ima masu približnu zvezdi, svom roditelju. Kašičica belog patuljka ima masu ravnu masi nekoliko slonova.
Sjaj planetarne magline je posebno zanimljiv jer emituje svetlost od ultraljubičastog do infracrvenog dela spektra. Intenzivno ultraljubičasto zračenje belog patuljka zagreva odbačeni gas. GALEKS je detektovao ultraljubičasto svetlo ovog sistema, koje je prikazano u celoj maglini plavom bojom, dok je Spitzer hvatao infracrvenu svetlost prašine i gasa prikazanoj žutom bojom. Beli patuljak je mala usamljeni svetla tačka u centru magline.
Svetliji ljubičasti krug u samom centru je kombinacija ultraljubičaste i infracrvene svetlosti koja dolazi iz prašnjavog diska koji okružuje belog patuljka. Ova prašina je najverovatnije pod udarom kometa koje su preživele smrt zvezde.
Zvezda u eksploziji raznosi svoje spoljašnje slojeve. Unutrašnje planete u sistemu izgore ili bivaju progutane u toku širenja umiruće zvezde. Ledena tela na periferiji sistema i spoljašnje planete eksplozija baca okolo što stvara stalnu oluju kosmičke prašine.
Detaljnije na:
NASA Spitzer ST

Vezani članak

Vukova astronomija

P Miša Bracić